113 Mune i Žejane

 

Oznaka: 113

Dužina: 37,5 km

Ukupno visina: 590 m

Opis rute: 

Pod oznakom 113 krije se kružna staza „Mune i Žejane" dužine 37,5 kilometara te ukupne visine 590 metara koja se pretežno vozi asfaltom krećući od Jušića.

 

Mune danas čine dva zasebna naselja (Vele i Male Mune) međusobno udaljena oko 500 m, a nalaze se uz cestu Vodice – Žejane, od koje se odvaja put prema Starodu (Slovenija). Okružene su malim plodnim poljima i pašnjacima u dolini između dvaju planinskih lanaca Ćićarije. U Drugom svjetskom ratu, tijekom njemačke vojne operacije Braunschweig spaljeno je 119 kuća i 100 gospodarskih objekata u Velim Munama te 99 kuća i 85 gospodarskih objekata u Malim Munama kao i u Žejanama . Žejȃne (istrorum. Žejân, tal. Seiane), naselje na Ćićariji 18 kilometara sjeverozapadno od Matulja. Stanovnici Žejana su do danas očuvali ostatke govora (istrorumunjski, žejånska limba). Žejanci i Munci dobili su 1754. carski privilegij prodavanja vinskoga octa (jesih), kao i na prodaju ugljena, u austrijskim zemljama pa su dio godine provodili prodavajući ocat po Kranjskoj, Štajerskoj i susjednim područjima.

 

Road staza koja iz Jušića prolazi glavnim cestovnim pravcem prema Munama i Žejanama pruža osvježenje od gradske vreve, te nam puni baterije jer smo okruženi šumom u kojoj ima puno gljiva. Povijest Muna i Žejana nije zaboravljena već se kuće obnavljaju i nude i smještaj. 

 

Jeste li znali? Žejanski i Munski zvončari, kao i sve zvončarske skupine sa područja Kastavštine uvrštene su na UNESCO-ovu Reprezentativnu listu nematerijalne kulturne baštine čovječanstva, a imaju i status zaštićenog nematerijalnog kulturnog dobra Republike Hrvatske.